Capital Gains Tax NZ
Te reo Māori
EnglishTe reo Māori中文हिन्दी
He whakamāoritanga tēnei e tatari ana kia arotakea e tētahi tangata matatau ki te reo. Ko te putanga reo Pākehā te tohutoro. (This translation is awaiting review by a fluent speaker. The English version is the reference.)

Te mahi a ngā tātaitai, me ia whakamātautau

Ngā ture i te raupapa e whakamahia ai e mātou, te kaute i ngā rā me ngā rā maramataka, me ia keehi whakamātautau me tōna otinga mai i tēnei hanganga.

I tirohia ngā ture i te 10 November 2026.

Te raupapa e whakamahia ai e mātou ngā ture

  1. Ka whakawāteatia i te tuatahi ngā rawa tuku iho, te whenua pāmu, ngā wāhi pakihi me ngā hokonga nā ngā āhuarangi kino o 2023 (IR1229 pp2, 24 ki 28).
  2. Mā te rā o te kirimana hoko atu e kōwhiri ngā ture: i te 1 Hōngongoi 2024, i muri mai rānei, ko te whakamātautau 2 tau; i mua atu, ko te wā i whakaritea e te rā o te kirimana hoko mai (IR1229 p6, IR1227 p6).
  3. Ka rere te wā mai i te rā rēhita taitara (title registration) (ko te rā o te kirimana hoko mai mō ngā hokonga i runga i ngā mahere, off the plans) ki te rā o te kirimana hoko atu. Kei roto te hokonga mēnā kei mua te kirimana hoko atu i te huritau.
  4. Mēnā ko tō kāinga matua tēnei, ka whakamātauria e mātou te rahi o te whenua me ngā rā, kāore e kaute i te hanganga, ā, ka whakamahia ngā tepe. Mō ngā hokonga tawhito o ngā rawa i whiwhi i te 27 Poutūterangi 2021, i muri mai rānei, ka wehewehea ā-wāhanga (apportion) pērā i tā IR1227 e whakaatu ana.
  5. Ko te hua te utu hoko atu tango te utu hoko mai, ngā utu hoko mai, ngā whakapainga haupū rawa, ngā utu hoko atu me ngā utu pupuri ka tāuruhia e koe, whakareatia ki tō wāhanga o te mana pupuri (ownership share).
  6. Ko te tāke te rerekētanga i waenga i te tāke moni whiwhi mō ō ētahi atu moni whiwhi me te hua, me te tāke moni whiwhi mō ō ētahi atu moni whiwhi anake, mō te tau tāke o te whakatau, mā ngā kaupae kua whakamātauria e IRD e tiritiria ana me Tax Calculator NZ.

Te kaute i ngā rā me ngā rā maramataka

Ka kaute mātou i ngā rā me te whakauru i te rā tuatahi me te rā whakamutunga, e hāngai ana ki te nuinga o ngā tauira a IRD (Ari 590 rā, Amelia 272, Zoe 1,096). Ka kaute te tauira a Mel o IRD i te kotahi rā iti iho; kāore e huri te otinga o tētahi tauira. Ka whakahaerehia ngā rā hei rā maramataka i UTC, nō reira kāore rawa ngā otinga e whakawhirinaki ki tō rohe wā. Ko tētahi rā tīmata 29 Huitanguru ka tae ki tōna huritau i te 1 Poutūterangi i tētahi tau kāore he 29 Huitanguru (tā mātou whakapae).

Te rā huritau

Kāore tētahi aratohu a IRD e kī ana ka ahatia tētahi kirimana hoko atu i hainatia i te huritau tonu o te rā tīmata. E ai ki IR1229 p39, “ka tākehia mēnā ka hokona i mua” i te huritau (“taxable if sold before”), nō reira ka kīia e mātou kei waho te huritau i te wā, ka tohua i te otinga, ā, ka tūtohu kia haina i te rā kotahi i muri mai kia haumaru.

Ngā mea kāore e whakatauirahia e ngā tātaitai

  • Ētahi atu rā tīmata rerekē (whenua kua wehewehea, kua wāwāhia rānei, rīhi mau tonu, māngai (nominees), panonitanga kaitiaki, whenua i tāwāhi): tāurua te rā tīmata e hoatu ana e IR1229 p8 mō tō āhuatanga.
  • He kāinga matua rerekē mō ia rangatira ngātahi, me ngā ture tarahiti mō ngā kāinga matua.
  • Ko te whakamātautau whare hou e tika ana tonu (ngā rā o te tiwhikete tautuku waehere, code compliance certificate): mā koe e kī mai mēnā ka pā. He mea nui anake mō ngā hokonga i mua i te 1 Hōngongoi 2024.
  • Te whakahokinga heke uara (depreciation recovery), te tāke pupuri whenua noho (residential land withholding tax), GST, me ngā reiti tāke mō ngā kamupene me ngā tarahiti: ka whakamahia e mātou ngā reiti takitahi.
  • Ko te whakamātautau whakaaro (intention test), ngā ture kaihokohoko, ngā hea, FIF me ngā rawa matihiko ka hipokina e te kaitirotiro hei otinga pea, kāore i tātaihia.

Ia whakamātautau, ka whakahaerehia i te wā hanga

28 o ngā keehi ture o nāianei e 28 ka paahi (127 ngā arowhai), mai i ngā tauira tātai a IRD i IR1229 me IR1227. Tēnei hanganga: 10 November 2026. Mēnā ka hinga tētahi keehi, kāore te pae e hangaia.

KeehiMātāpunaNgā arowhaiOtinga
TC01_mia_two_year_switchIR1229 p7 (Mia)3Paahi
TC02_marie_datesIR1229 p7 (Marie)6Paahi
TC03_bob_subdividedIR1229 p9 (Bob)4Paahi
TC04_denise_off_the_plansIR1229 p11 (Denise)3Paahi
TC05_kelly_perpetual_leaseIR1229 p12 (Kelly)2Paahi
TC06_helen_giftIR1229 p14 (Helen)4Paahi
TC07_mel_main_home_appliesIR1229 p17 (Mel)7Paahi
TC08_ari_main_home_failsIR1229 p18 (Ari)5Paahi
TC09_kate_short_rentalIR1229 p17 (Kate)3Paahi
TC10_amelia_construction_ignoredIR1229 p23 (Amelia)7Paahi
TC11_mele_area_testIR1229 p16 (Mele)3Paahi
TC12_pinky_shop_with_livingIR1229 p16 (Pinky)3Paahi
TC13_emma_twice_in_two_yearsIR1229 p20 (Emma)4Paahi
TC14_josh_off_plan_new_buildIR1229 p22 (Josh)3Paahi
TC15_debbie_mike_holding_costs_2yrIR1229 pp43 to 44 (Debbie and Mike); net profit derived, IRD lists components only6Paahi
TC16_zac_ring_fenced_lossIR1229 p47 (Zac); tax figure derived from IRD_TAX_RATES5Paahi
TC17_kai_anji_parent_child_rolloverIR1229 p32 (Kai and Anji)5Paahi
TC18_isla_heidi_ezraIR1229 p32 (Isla, Heidi and Ezra)6Paahi
TC19_alex_karen_relationship_propertyIR1229 p29 (Alex and Karen)5Paahi
TC20_hina_coowner_shareIR1229 p39 (Hina and Andy)4Paahi
TC21_omar_inheritedIR1229 p28 (Ali and Omar)2Paahi
TC22_felix_apportionment_areaIR1227 pp30 to 32 (Felix)7Paahi
TC23_bud_apportionment_partial_timeIR1227 pp33 to 35 (Bud)6Paahi
TC24_gordon_two_housesIR1227 pp36 to 38 (Gordon)6Paahi
TC25_louis_full_exclusion_two_housesIR1227 p28 (Louis)2Paahi
TC26_zoe_12_month_bufferIR1227 p29 (Zoe)6Paahi
TC27_debbie_mike_five_year_regimeIR1227 pp63 to 64 (Debbie and Mike, 2020 version); net profit derived4Paahi
TC28_marginal_tax_on_gainDerived from IRD_TAX_RATES (not an IRD worked example). Same figures as the Opes Partners example, checked here.6Paahi

Ngā whakamātautau tauira a Labour (EHARA I TE TURE, ka kautehia motuhaketia)

5 o ngā keehi e 5 ka paahi. Ka tirohia e ēnei tā mātou tauira ki ngā tauira i whakaputaina e Labour; kāore ēnei e kī ana mēnā ka noho te marohi hei ture.

KeehiMātāpunaNgā arowhaiOtinga
P01_commercial_quick_examplelabour.org.nz/capitalgainstax quick example (tax figure derived)3Paahi
P02_sarah_michaellabour.org.nz/capitalgainstax (tax figure derived)3Paahi
P03_jim_pat_family_homelabour.org.nz/capitalgainstax2Paahi
P04_higher_of_rule_bought_after_startDerived from Labour's higher-of rule; illustrative only3Paahi
P05_national_dairy_claimNational Party release 2026-09-02 https://www.national.org.nz/news/260902-nicolawillis-1 (party claim)1Paahi

Ā mātou ake arowhai arorau

9 o te 9 ka paahi. Ka hipokina e ēnei te kimi rā mutunga, te kaitirotiro me te whakahaere rā.

KeehiMātāpunaNgā arowhaiOtinga
L01_end_date_two_yearOur logic, from cgt-rules.json2Paahi
L02_end_date_leap_dayOur logic, from cgt-rules.json1Paahi
L03_end_date_older_regimeOur logic, from cgt-rules.json2Paahi
L04_end_date_pre_2015Our logic, from cgt-rules.json1Paahi
L05_anniversary_flagOur logic, from cgt-rules.json1Paahi
L06_checker_main_homeOur logic, from cgt-rules.json1Paahi
L07_checker_intentionOur logic, from cgt-rules.json1Paahi
L08_checker_fifOur logic, from cgt-rules.json1Paahi
L09_utc_datesOur logic, from cgt-rules.json2Paahi