Tātaitai tāke bright-line NZ
Ka utu tāke koe ina hoko atu koe i tētahi rawa? Tāurua ō rā e whā me ō tau, ā, ka whakatakotoria e mātou te whakautu pērā i tētahi aromatawai a IRD: ko ēhea ture e pā ana, te whakawātea kāinga matua (main home exclusion), tō hua me te tāke ki tō reiti tāke mō te tāra e whai ake (marginal rate).
Te whakautu poto
Mēnā ka hainatia e koe he kirimana hoko atu (sale agreement) i roto i ngā tau e 2 o te rēhitatanga o tō taitara (title registration), ka tākehia te hua ki tō reiti tāke mō te tāra e whai ake (marginal rate), ki te kore tētahi whakawātea pērā i te whakawātea kāinga matua (main home exclusion) e pā. I tā mātou tauira tātai, he whare rēti i hokona mai mō te $ 750,000, ā, i hokona atu i ngā marama 18 i muri mō te $ 820,000, ka puta he hua e tākehia ana o te $ 34,500, ā, ko te tāke moni whiwhi tāpiri mō 2026/27 ko $ 11,385.00 mō tētahi e whiwhi ana i te $ 85,000.
Kāore he reiti tāke hua haupū rawa motuhake. Ka tāpirihia te hua ki ō moni whiwhi mō te tau tāke o te whakatau (settlement) (IR1229 p46).
Ka tākehia i raro i te whakamātautau bright-line (bright-line test). Kei roto te kirimana hoko atu i te wā 2 tau, ā, kāore he whakawātea e pā ana.
1 Ngā rā
| Rā o te kirimana hoko mai | 14 Māehe 2025 |
| Rā rēhita taitara (tīmatanga bright-line) | 11 Āpereira 2025 |
| Rā o te kirimana hoko atu (mutunga bright-line) | 2 Oketopa 2026 |
| Rā whakatau (ka whakatau i te tau tāke) | 6 Noema 2026 |
2 Ko ēhea ture e pā ana
| Ngā ture e pā ana | Whakamātautau 2 tau (kirimana hoko atu i te 1 Hōngongoi 2024, i muri mai rānei) |
| Ka mutu te wā bright-line | 11 Āpereira 2027 |
| Tō kirimana hoko atu | Kei roto i te wā |
Ko te rā o tō kirimana hoko atu (sale agreement) ko te 1 Hōngongoi 2024, i muri mai rānei, nō reira ka pā te whakamātautau 2 tau ahakoa te roa o te wā mai i tō hokonga mai (IR1229 p6). Ka rere te wā mai i te rā rēhita taitara ki te rā o te kirimana hoko atu.
3 Hua
| Utu hoko atu | $ 820,000 |
| Utu hoko mai | −$ 750,000 |
| Ngā utu hoko mai | −$ 2,500 |
| Ngā whakapainga haupū rawa | −$ 15,000 |
| Ngā utu hoko atu | −$ 18,000 |
| Hua | $ 34,500 |
| Hua e tākehia ana | $ 34,500 |
4 Tāke
| Tau tāke | 2026/27 |
| Ō ētahi atu moni whiwhi e tākehia ana | $ 85,000 |
| Kaupae moni whiwhi | Reiti | Hua i tēnei kaupae | Tāke |
|---|---|---|---|
| $ 78,100 ki $ 180,000 | 33% | $ 34,500 | $ 11,385.00 |
| Tāke moni whiwhi tāpiri mō te hua | $ 11,385.00 | ||
Ngā tohutoro aratohu a IRD
- IR1229 p6: ngā wā bright-line
- IR1229 pp7 to 13: ngā rā tīmata me ngā rā mutunga
- IR1229 pp42 to 44: ngā utu ka taea te tango me ngā utu pupuri
- IR1229 pp45 to 47: tau moni whiwhi, IR833 me ngā hapa kua taiapatia (ring-fenced)
He whakatau tata nā capitalgainstax.co.nz, ehara i te tohutohu tāke. Whakaūngia ia tau me tō kaikaute i mua i te tuku pūrongo.
I whakaritea i te 10 Noema 2026 i capitalgainstax.co.nz/mi/
He tauira tātai tēnei. Hurihia tētahi tau kia kite ai i tōu ake otinga (me whai JavaScript).
Te mahi a te whakamātautau bright-line (bright-line test)
Mā ngā rā e toru e whakatau.
Ka tīmata te wā bright-line i te rā rēhita taitara (title registration), ā, ka mutu i te rā o te kirimana hoko atu (sale agreement). Mēnā kei roto te kirimana hoko atu i te wā, ka tākehia te hua ki te kore tētahi whakawātea e pā. Kāore tō whakaaro i tō hokonga mai e whai pānga ki tēnei whakamātautau.
Ko te rā o te kirimana hoko mai (purchase agreement) he mea nui anake mō ngā hokonga i whakaaetia i mua i te 1 Hōngongoi 2024, i te wā i whakawhirinaki ai te wā ki te wā i hoko mai ai koe. Ko te tikanga, mā te rā whakatau (settlement) e whakatau ko tēhea tau tāke ka uru ai te hokonga.
Ngā wā bright-line
Ko tēhea wā e pā ana ki a koe
Tirohia te rā o te kirimana hoko atu i te tuatahi, kātahi ko te rā o te kirimana hoko mai (IR1229 p6, IR1227 p6).
| Rā o te kirimana hoko atu | Rā o te kirimana hoko mai | Wā bright-line |
|---|---|---|
| I te 1 Hōngongoi 2024, i muri mai rānei | Ahakoa tēhea | 2 tau |
| I mua i te 1 Hōngongoi 2024 | 1 Whiringa-ā-nuku 2015 ki 28 Poutūterangi 2018 | 2 tau |
| I mua i te 1 Hōngongoi 2024 | 29 Poutūterangi 2018 ki 26 Poutūterangi 2021 | 5 tau |
| I mua i te 1 Hōngongoi 2024 | I te 27 Poutūterangi 2021, i muri mai rānei, whare hou e tika ana | 5 tau |
| I mua i te 1 Hōngongoi 2024 | I te 27 Poutūterangi 2021, i muri mai rānei, ērā atu katoa | 10 tau |
| Ahakoa tēhea | I mua i te 1 Whiringa-ā-nuku 2015 | Kāore he whakamātautau bright-line |
Mātāpuna: Te Tari Taake (Inland Revenue), IR1229 (Poutūterangi 2026) me IR1227. I tirohia ngā ture i te 10 November 2026.
Ētahi atu taputapu
Ētahi atu pātai mō te hoko atu
Whakamātautau kāinga matua
Ka pā rānei te whakawātea kāinga matua? Ngā rā me te rahi o te whenua.
Whakatuwhera →Ka tākehia rānei tōku hua?
He rawa, he hea, he rawa matihiko rānei: he otinga mārama me te tohutoro IRD.
Whakatuwhera →Kimi rā mutunga
Te rā tuatahi ka wātea tētahi kirimana hoko atu i te whakamātautau bright-line.
Whakatuwhera →Pōtitanga 2026
Te ture o nāianei me te tūranga o ia rōpū, me te marohi a Labour ki tō hokonga.
Whakatuwhera →Ngā pātai a te tangata
He tāke hua haupū rawa (capital gains tax) rānei kei Aotearoa?
Kāore he tāke hua haupū rawa whānui. Ka tākehia ngā hua o ngā rawa noho i raro i te whakamātautau bright-line (bright-line test) mēnā kei roto te kirimana hoko atu i ngā tau e 2 o te rēhitatanga taitara (title registration), ā, ka tāke ētahi atu ture i te whenua i hokona mai me te whakaaro ki te hoko atu, i ngā kaihokohoko whenua me te nuinga o ngā rawa matihiko. Ka tāpirihia ngā hua e tākehia ana ki ō moni whiwhi ki tō reiti tāke mō te tāra e whai ake (marginal rate).
He aha te wā bright-line ināianei?
Mō ngā kirimana hoko atu i te 1 Hōngongoi 2024, i muri mai rānei, e 2 tau mai i te rā i rēhitatia ai te taitara ki a koe, ahakoa āhea koe hoko mai ai (IR1229 p6). I whakamahi ngā hokonga o mua i te 2, 5, 10 tau rānei, i runga i te rā o te kirimana hoko mai.
E hia te tāke ka utua e au mō te $ 34,500?
I tā mātou tauira tātai, ko tētahi e $ 85,000 ana ētahi atu moni whiwhi ka utu i te $ 11,385.00 tāke moni whiwhi tāpiri mō tētahi hua bright-line o te $ 34,500 mō 2026/27. Ka tākehia te hua ki tō reiti tāke mō te tāra e whai ake (marginal rate), nō reira ka whakawhirinaki te whakautu ki ō ētahi atu moni whiwhi.
Ko te rā hoko atu, ko te rā whakatau rānei ka kautehia?
Mā te rā o te kirimana hoko atu (sale agreement) e whakatau mēnā kei roto te hokonga i te wā bright-line. Ko te tikanga, mā te rā whakatau (settlement) e whakatau te tau tāke (IR1229 p7, p46).
Ka tākehia rānei tōku kāinga whānau?
Kāore mēnā ka pā te whakawātea kāinga matua (main home exclusion): neke atu i te 50% o te whenua i whakamahia hei kāinga matua mōu mō te neke atu i te 50% o te wā bright-line. I raro i ngā ture o nāianei, ko te katoa, ko te kore rānei.